โครงการผ่อดีดี

ประเด็น: สุขภาพ
ประเภท: ระบบเฝ้าระวัง
ปีที่พัฒนา: 2014-2016
ร่วมกับองค์กร: Skoll Global Threats Fund
คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียว จังหวัดเชียงใหม่

โครงการผ่อดีดี

โครงการผ่อดีดี (PODD – Participatory Onehealth Disease Detection) หรือมีชื่อเต็มว่า โครงการนำร่องการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาดสัตว์ที่ติดต่อถึงคนหรือที่กระทบรายได้ชาวบ้าน เกิดจากการศึกษาค้นคว้าและการวางแผนการเฝ้าระวังโรคที่สามารถควบคุมเหตุระบาดได้อย่างทันท่วงทีทั้งในคนและสัตว์ เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นทั้งด้านสุขภาพและรายได้ของชาวบ้าน โดยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และโอเพ่นดรีม

ด้วยความเชื่อมั่นในด้านความเข้มแข็งของชุมชนวัฒนธรรมล้านนา และเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียวจะช่วยในการแก้ปัญหาโรคระบาดผ่านการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนได้ อีกทั้งความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดิจิทัลที่นำมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้มีความรวดเร็วอย่างกว้างขวางในสังคมปัจจุบัน นำมาสู่การจัดทำโครงการวิจัยและพัฒนาที่เกิดจากความร่วมมือขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และชุมชนในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

Problem & Concept

โรคระบาดคร่าชีวิตคนจำนวนมาก โดยเฉพาะโรคจากสัตว์สู่คน ทั้ง Avian Flues, Swine Flue, HIV, Ebola

การเลี้ยงสัตว์ในบางพื้นที่นั้นคนกับสัตว์มีความใกล้ชิดกันมาก การติตต่อและแพร่ระบาดสูง การดำเนินการแบบที่เคยเป็นมาตั้งแต่ตรวจพบจนถึงหยุดยั้งโรคได้ใช้เวลามาก ทำให้เกิดความเสียหายมาก โดยเฉพาะเมื่อสัตว์ไม่สามารถบอกอาการตนเอง

รูปภาพประกอบ

ภาพประกอบ

จะเป็นไปได้ไหมที่เราจะหยุดยั้งโรคระบาดก่อนที่มันจะแพร่กระจาย ด้วยการร่วมมือกันเฝ้าระวัง

Execution

โครงการผ่อดีดีจึงเกิดขึ้นจากการร่วมมือของผู้เชี่ยวชาญหลากสาขา ทั้งสัตวแพทย์จากคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปศุสัตว์จังหวัด นักสาธารณสุข แพทย์ พยาบาล และ สาธารณสุขจังหวัด นักเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและอาสาสมัคร จังหวัดเชียงใหม่ มูลนิธิ SGTF ที่มีเครือข่ายและสนับสนุนทุนในการริเริ่มและพัฒนาโครงการ รวมทั้งบริษัทโอเพ่นดรีมที่ร่วมสร้างและพัฒนาระบบและเทคโนโลยี การทำงานร่วมกันทุกภาคส่วนโดยทุกฝ่ายรับผิดชอบในส่วนหน้าที่ของตนในแต่ละขั้นตอนของระบบเฝ้าระวังและควบคุม ทำให้เกิดระบบดำเนินได้สัมฤทธิ์ผล เกิดเป็น ศูนย์เฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ภาพประกอบ

Impact

มีผู้เข้าร่วมโครงการเพื่อรายงานสถานการณ์เพิ่มมากขึ้น (จากเร่ิมต้นโครงการ 600 คนเป็น 20,000 คน ณ ปี 2564)
มีชุมชนอื่นๆ ทั้งในและนอกจังหวัดเชียงใหม่นำระบบนี้ไปปรับใช้เฝ้าระวังในเรื่องของชุมชนของตนเพิ่มขึ้น
ในช่วง 34 เดือนแรก โครงการผ่อดีดีหยุดยั้งการระบาดได้ 75 ครั้ง สามารถลดมูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจที่อาจเกิดขึ้นได้เป็นจำนวนหลายล้านบาท
ชุมชนผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ซึ่งเป็นผู้มีส่วนร่วมและได้รับผลกระทบจากการเฝ้าระวังและควบคุม สามารถดูแลและใช้ระบบจัดการ และรับมือกับสถานการณ์ที่ร่วมกันเฝ้าระวังได้ด้วยตัวของชุมชนเองอย่างยั่งยืน แบ่งเบาภาระการช่วยเหลือจากส่วนกลาง
องค์ความรู้ทั้งหมดของโครงการนี้ยังเป็นรูปแบบ open source ที่ชุมชนใดๆ สามารถนำไปปรับใช้เพื่อการเฝ้าระวังและควบคุมในเรื่องที่ชุมชนนั้นๆ ต้องการได้อีกด้วย

Awards & Recognitions

Trinity Challenge 2021

โครงการผ่อดีดีโดยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และโอเพ่นดรีม ได้รับรางวัลเชนะเลิศ Z(Grand Prize Winner) จากโครงการทั้งหมด 340 โครงการทั่วโลกใน Trinity Challenge โดยเป็นการคัดเลือกโครงการที่ใช้เทคโนโลยีในการรวมรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการรับมือและแก้ปัญหาภาวะวิกฤติทางสุขภาพ

Dame Sally Davies announces PODD as Grand Prize Winner at The Trinity Challenge

พิธีประกาศรางวัล Trinity Challenge

MIT Solve Competition 2020

ได้รับเลือกใน MIT Solve Competition จาก 2,600 โครงการ ที่ส่งเข้าร่วมจาก 135 ประเทศ

PODD finalist page on the MIT Solve website

PODD Finalist MIT Solve

PBS NewsHours: Leading Edge of Science and Medicine, 2019

เมื่อ 23 มกราคม 2562 นวตกรรมที่ใช้เทคโนโลยีในการหยุดยั้งการระบาดของโรค ทีมงานจากสถานีโทรทัศน์ PBS ประเทศสหรัฐอเมริกาเดินทางลงพื้นที่ในจังหวัดเชียงใหม่ที่ซึ่งบริษัทโอเพ่นดรีมร่วมออกแบบและสร้างระบบผ่อดีดี เพื่อเล่าถึงที่มาและวิธีการดำเนินงานของระบบ รวมถึงสัมภาษณ์เกษตรกร, อาสาสมัครผู้รายงาน, สาธารณสุขท้องถิ่น และนอกจากนี้ยังสัมภาษณ์บริษัทโอเพ่นดรีมถึงแนวคิดการออกแบบแอปพลิเคชั่นเพื่อคืนพลังอำนาจการจัดการสุขภาพและภาวะโรคระบาดคืนสู่ชุมชนด้วย
PODD on PBS NewsHour

ASEAN ICT Awards, 2017

โลโก้ ASEAN ICT Awards 2017