ทีม Opendream ไปร่วมรายงาน MCOT dot Net เพื่อร่วมพูดคุยไอเดียเรื่องข้อมูลภาครัฐแบบเปิด (Open Government Data) แบบคร่าว ๆ และคุยถึงเรื่องประสบการณ์ที่แต่ละคนเคยเจอกับการพยายามเข้าถึงข้อมูลภาครัฐ

แนวคิดโดยรวมคือหาความเป็นไปได้ในการที่จะทำการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ -- ที่สามารถเปิดเผยได้ -- ไม่ว่าจะเป็นเอกสารหรือข้อมูลทางสถิติ ผ่านทางอินเทอร์เน็ตและการเปิดให้เข้าถึงผ่าน API

วีดิโอเจ๊งไปหลายนาทีแรก เหลือแต่ห้านาทีสุดท้าย ขอบคุณ @yoware สำหรับวีดิโอครับ

(@untsamphan ฝากประชาสัมพันธ์ OpenDocument ด้วย เป็นมาตรฐานเอกสารสำนักงาน พวกเอกสาร ตารางคำนวณ สไลด์นำเสนอ ฯลฯ ซึ่งอันนี้ตรงกับหลักการ ปลอดกรรมสิทธิ์ (non-proprietary))

(แปลจาก Open Government Data Principles ที่ resource.org)

ข้อมูลภาครัฐจะถูกนับว่าเปิด หากมันถูกเปิดเผยต่อสาธารณะในวิธีที่ต้องตรงตามหลักการดังต่อไปนี้ :

1. สมบูรณ์ (complete) – ข้อมูลสาธารณะทั้งหมดถูกเปิดให้ใช้ได้ ข้อมูลสาธารณะหมายถึงข้อมูลที่ไม่ขัดกับข้อกำหนดความเป็นส่วนตัว ความมั่นคง หรือเอกสิทธิ์ที่ชอบด้วยเหตุผล
2. ชั้นแรก (primary) – ข้อมูลถูกรวบรวมที่ต้นทาง มีความละเอียดข้อมูลถึงระดับสูงสุดที่เป็นไปได้ ไม่ได้อยู่ในรูปแบบผลรวมหรือรูปแบบที่ถูกแก้ไข
3. ทันการณ์ (timely) – ข้อมูลถูกเปิดให้ใช้อย่างรวดเร็วที่สุดตามความจำเป็น เพื่อรักษาคุณค่าของข้อมูลดังกล่าว
4. เข้าถึงได้ (accessible) – ข้อมูลถูกเปิดให้ใช้ได้โดยประเภทต่าง ๆ ของผู้ใช้ที่กว้างที่สุด เพื่อวัตถุประสงค์ที่กว้างที่สุด
5. ประมวลได้โดยเครื่อง (machine processable) – ข้อมูลถูกจัดโครงสร้างอย่างสมเหตุผล เพื่อให้ประมวลผลอัตโนมัติได้
6. ไม่เลือกปฏิบัติ (non-discriminatory) – ข้อมูลถูกเปิดแก่ทุกคน โดยไม่ต้องลงทะเบียนเพื่อใช้
7. ปลอดกรรมสิทธิ์ (non-proprietary) – ข้อมูลถูกเปิดให้ใช้ในรูปแบบข้อมูลที่ไม่มีองค์กรใดมีสิทธิขาดในการควบคุมแต่ผู้เดียว
8. ไม่ต้องขออนุญาต (license-free) – ข้อมูลไม่ตกอยู่ภายใต้กฎระเบียบใด ๆ ด้านลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า หรือความลับทางการค้า การกำหนดขอบเขตความเป็นส่วนตัว ความมั่นคง และเอกสิทธิ์ที่ชอบด้วยเหตุผล นั้นอาจอนุญาตให้ทำได้

การระบุว่าทำตามหลักการนี้หรือไม่ จำเป็นต้องพิจารณาตรวจสอบซ้ำได้

นิยาม

1. “สาธารณะ” หมายถึง
   หลักการข้อมูลภาครัฐแบบเปิดดังกล่าวนี้ ไม่ได้ระบุว่าข้อมูลใดที่ควรเป็นข้อมูลสาธารณะและควรเปิด ข้อกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัว ความมั่นคง และข้อกังวลอื่น ๆ อาจกันไม่ให้ชุดข้อมูลจำนวนหนึ่งถูกเปิดให้สาธารณะร่วมใช้ ทั้งนี้เป็นไปตามกฎหมายและตามความเป็นธรรม สิ่งที่หลักการเหล่านี้ระบุคือ เงื่อนไขที่ข้อมูลสาธารณะควรจะทำตามให้ได้ เพื่อจะถูกนับว่า “เปิด”
2. “ข้อมูล” หมายถึง
   สารสนเทศหรือบันทึกที่ถูกจัดเก็บแบบอิเล็กทรอนิกส์ ตัวอย่างเช่น เอกสาร ฐานข้อมูลหนังสือสัญญา บันทึกการพิจารณาคดี และ บันทึกภาพและเสียงของเหตุการณ์
   แม้ทรัพยากรสารสนเทศที่ไม่ได้เป็นอิเล็กทรอนิกส์ เช่น วัตถุทางกายภาพ จะไม่อยู่ในหลักการข้อมูลภาครัฐแบบเปิด แต่การทำทรัพยากรต่าง ๆ ดังกล่าวให้อยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ เป็นเรื่องที่ได้การสนับสนุนเสนอ เพราะจะทำให้มันเป็นไปได้ที่จะเปิดสารสนเทศดังกล่าว
3. “พิจารณาตรวจสอบซ้ำได้” หมายถึง
   ต้องมีบุคคลติดต่อที่รับมอบหมายโดยเฉพาะเพื่อตอบสนองคนที่พยายามจะใช้ข้อมูลดังกล่าว
   ต้องมีบุคคลติดต่อที่รับมอบหมายโดยเฉพาะเพื่อตอบสนองการร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดหลักการดังกล่าว
   ศาลปกครองหรือศาลยุติธรรมต้องมีอำนาจศาลที่จะพิจารณาตรวจสอบได้ว่า หน่วยงานได้ปฏิบัติตามหลักการข้างต้นอย่างถูกต้องเหมาะสม

ดาวน์โหลด: PDF, OpenDocument

อัปเดต 2009.09.18: @kengggg และ @bact จาก @opendream ไปคุยเรื่อง Open Gov Data นิดหน่อยที่รายการ @mcotdotnet - วีดิโอ

อัปเดต 2010.06.29: รัฐบาลสหราชอาณาจักรเผยแพร่หลักการข้อมูลสาธารณะ Public Data Principles

This month, we opendreamers welcome Cies Breijs from Rotterdam to our Opendream base in Bangkok.

Cies is an information visionary and a veteran coder. He is the founder of The Truetopia Project and an active contributor to several free software projects, like KDE. Cies travels places around the world and has been involved in social innovative projects like micro-finance and health care sector. He will be part of our team until the end of September to share his experiences and foresights.

Opendreamers also would like thank Michel Bauwens, of P2P Foundation and Asian Foresight Institute at Dhurakij Pundit University, for this 'matchmaking' :) Here at Opendream, we always actively looking forward to collaborate with local and global social innovators and visionaries.